Thêm một công nghệ mới nâng cao hiệu suất an toàn
Thứ Năm, ngày 12/10/2017

Nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu tối đa các tác động từ các hoạt động sản xuất dẫn tới hiện tượng biến dạng, trượt lở bờ trụ mỏ lộ thiên, để đảm bảo an toàn cho các công trình trên mặt và nâng cao hiệu quả công tác khai thác, việc nghiên cứu giải pháp công nghệ làm tơi đất đá hợp lý tại các bờ mỏ bị trượt lở có ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết. Và các nhà khoa học của Viện KHCN Mỏ đã vào cuộc với tất cả nỗ lực và tâm huyết.

Thực tế, trong quá trình khai thác các mỏ than lộ thiên, bờ trụ liên tục xảy ra trượt lở, với thể tích khối trượt từ vài trăm ngàn đến hàng triệu m3, như mỏ than Na Dương, Tây Nam Đá Mài, Đèo Nai, Cao Sơn… Hiện tượng trượt lở bờ mỏ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất và gây nguy hiểm, mất an toàn cho người, thiết bị, mà còn ảnh hưởng tới các công trình xây dựng gần khu vực bờ mỏ.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, nhóm nghiên cứu của Viện KHCN Mỏ, đứng đầu là TS. Lưu Văn Thực - Phó Viện trưởng Viện KHCN Mỏ - đã nghiên cứu công trình “Một số giải pháp công nghệ làm tơi đất đá hợp lý khu vực bờ trụ bị trượt lở, đảm bảo an toàn cho các công trình trên bề mặt tại các mỏ than lộ thiên Việt Nam”.

Theo TS. Lưu Văn Thực, các giải pháp công nghệ làm tơi đất đá hợp lý đối với các bờ trụ mỏ than lộ thiên bị trượt lở gồm 2 dạng: Công nghệ làm tơi đất đá không cần khoan nổ mìn và công nghệ làm tơi đất đá bằng nổ mìn. Tùy thuộc điều kiện cụ thể của bờ trụ từng mỏ và yêu cầu bảo đảm an toàn cho các công trình trên mặt mà có thể áp dụng riêng lẻ hay kết hợp các giải pháp làm tơi bằng đất đá, máy cày xới, khoan nổ mìn giảm chấn động tới bờ trụ.

Với công nghệ không cần khoan nổ mìn chủ yếu có thể áp dụng làm mềm đất đá mỏ bằng phương pháp hóa lý, máy khấu liên hợp (liên hợp phay cắt), máy xúc có răng gàu tích cực (EKG - 5B, EKG - 12B) hoặc máy cày xới. Theo nhóm nghiên cứu, máy cày xới là loại thiết bị làm tơi đất đá phù hợp nhất trong điều kiện khai thác tại các bờ trụ của một số mỏ than lộ thiên bị trượt lở phía trên có các công trình cần bảo vệ. Đây là loại thiết bị tiên tiến, rất cơ động, linh hoạt và gọn nhẹ, phù hợp với dây chuyền đồng bộ thiết bị theo chu kỳ sẵn có của các mỏ than lộ thiên.

Bên cạnh đó, còn có thể áp dụng các biện pháp làm tơi đất đá bằng khoan nổ mìn. Tuy nhiên, để thực hiện biện pháp nêu trên, cần có phương pháp thiết kế nổ mìn để giảm nhẹ tối đa dao động địa chấn trong mỗi trường hợp. Khối thuốc nổ đặt càng gần mặt thoáng thì dao động càng nhỏ. Nhờ nổ vi sai có thể tạo ra các mặt thoáng mới cho các khối thuốc nổ hàng trong. Bên cạnh đó, cần khoan thẳng hàng, bởi thẳng hàng giữa các lỗ khoan trong càng lớn thì tác động hậu xung càng nhỏ.