Nhạc sỹ Lê Đăng Vệ: Giữ lửa đam mê
Thứ Sáu, ngày 30/12/2016

Quảng Ninh với kỳ quan thiên nhiên Vịnh Hạ Long và ngành công nghiệp khai thác than đã có từ hàng trăm năm là nguồn cảm hứng vô tận của các nhạc sỹ. Người Quảng Ninh cũng rất tự hào là nơi có nhiều ca khúc viết về vùng đất, vùng than nơi đây. Một trong những nhạc sỹ có nhiều sáng tác và đóng góp cho phong trào văn hóa văn nghệ của Quảng Ninh và ngành Than là nhạc sỹ Lê Đăng Vệ.

Tôi biết đến nhạc sỹ Lê Đăng Vệ cũng từ những bài hát mà ông sáng tác về Quảng Ninh, về ngành Than. Sau đó, qua công việc được tiếp xúc với ông nhiều hơn, lúc thì bắt gặp ông trên tầng mỏ đi tìm cảm hứng sáng tác, lúc thì đang miệt mài với bản nhạc còn dang dở, khi đang cùng với các diễn viên không chuyên tập luyện một bài hát mới hay một tiết mục tham gia Hội diễn văn nghệ quần chúng của một đơn vị ngành Than... Với vẻ bề ngoài lúc nào cũng nhẹ nhàng, thư thái, nhưng trong công việc thì luôn “cháy” hết mình, ở cái tuổi 69, dường như niềm say mê với nghệ thuật, với phong trào văn nghệ của vùng Mỏ có lẽ chưa bao giờ nguôi ngoai trong tâm hồn ông.

Nhạc sỹ Lê Đăng Vệ sinh ra và lớn lên tại Quảng Ninh, ở phố mỏ Hòn Gai từ bé ông đã gần gũi và gắn bó với những người thợ mỏ, với Biển và Than, ông luôn hiểu sự vất vả của thợ mỏ để làm ra những tấn than cho Tổ quốc cũng như con người, mảnh đất nơi đây. Chính vì vậy mà những tác phẩm của ông luôn mang hơi thở của biển, Vịnh Hạ Long với hàng ngàn đảo đá lô nhô, sóng vỗ rì rào cùng những cánh buồm nâu…, sự tĩnh lặng, bình yên dưới áng hoàng hôn trên biển và nhịp sống sôi động của ngành công nghiệp sản xuất than, những tầng than lấp lánh và cả những nụ cười rạng rỡ của thợ mỏ vào ca…

Trong cuộc đời nghệ sỹ, ông đã sáng tác hàng trăm bài hát, khi làm ở Bưu điện Quảng Ninh những năm thập kỷ 70, ông viết những bài hát ca ngợi về người thợ đường dây, người đưa thư đến các bài hát về các đơn vị trong tỉnh, trong ngành Than…, rồi đến những bài hát mang lại tên tuổi cho nhạc sỹ Lê Đăng Vệ sau này. Trò chuyện với ông vào một buổi sáng mùa thu đẹp trời tại Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh, nhạc sỹ tâm sự: “Chính từ nhịp sống sôi động của vùng Mỏ, của ngành sản xuất than và vẻ đẹp của biển, của vịnh Hạ Long là nguồn cảm hứng vô tận cho tôi sáng tác, đề tài về Biển và Than đã xuyên suốt trong các ca khúc, không bao giờ vơi cạn và luôn đam mê cháy bỏng trong tôi”.

Những ca khúc của Lê Đăng Vệ dù viết về Quảng Ninh hay ngành Than thường có cả Biển và Than, hai đề tài này không tách bạch mà hoà quyện cùng nhau trong một ca khúc như những câu từ trong bài hát “Tình yêu Biển và Than” đã được ca sỹ Hoàng Thái và Thu Hường thể hiện rất thành công:

“Tình yêu tôi hai nửa cuộc đời

Bên là Than, một bên là Biển

Nắng gió tầng cao, mưa ướt lò sâu

Người thợ lò ngày đêm vất vả

Mơ về em, biển bát ngát xanh màu”…

Ngoài rất nhiều bài hát hay về Quảng Ninh, về biển như “Tình yêu Biển và Than”, “Hạ Long - Một tình yêu”, “Đêm trăng Hạ Long”, “Giai điệu Hạ Long”, “Nghe lời biển hát”, “Quảng Ninh quê mình”, “Quảng Ninh đất lành”, “Từ Hạ Long mơ về Thăng Long”…, có thể nói, Lê Đăng Vệ là nhạc sỹ có duyên với đề tài viết về truyền thống các đơn vị ngành Than với rất nhiều các bài hát hùng tráng, sâu lắng được thợ mỏ hát vang trong những dịp lễ kỷ niệm ngày thành lập, tại hội diễn văn nghệ quần chúng hay những buổi gặp mặt. Ông hồi tưởng những kỷ niệm đáng nhớ đó là lần đi thực tế tại các đơn vị trong Tập đoàn năm 2005 cùng với ông Bùi Văn Khích, Phó TGĐ Tập đoàn và sáng tác bài hát “Vinh quang Than Việt Nam” và mới đây nhất là lần ông cùng Nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân đi lò Công ty than Hồng Thái, đến tận lò chợ nơi thợ lò làm việc…, càng hiểu thêm về công việc của thợ mỏ và ngành sản xuất than, từ đó mà các ca khúc được ra đời một cách thực tế và sinh động hơn. Ông tâm niệm: “Làm hòn than góp lửa cho đời” nên các bài viết về than thường có tiết tấu nhanh, khoẻ khoắn, thể hiện nhịp điệu sản xuất công nghiệp sôi động của vùng Mỏ như: “Gửi người một khúc ca Than”, “Vinh quang Than Việt Nam”, “Bài ca Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam”...

Nhạc sỹ Lê Đăng Vệ cho biết, nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống công nhân vùng Mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936 - 2016), ông đã hoàn thành một tuyển tập các bài hát xuyên suốt về ngành Than gồm 25 tác phẩm và sáng tác 2 bài hát mới, “Bài ca truyền thống công nhân mỏ” dành cho hợp xướng và bài “Đảng với người thợ mỏ” dành cho đơn ca nữ để tham gia cuộc thi sáng tác tác phẩm văn học, nghệ thuật chủ đề “Tự hào Than - Khoáng sản Việt Nam” do TKV phát động. Về những dự định tiếp theo, ông đang ấp ủ sáng tác một hợp xướng về Bác Hồ với thợ mỏ và ngành Than.

Nhiều ca khúc của Lê Đăng Vệ đã được giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, của Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh, giải thưởng ca khúc viết về ngành Than…, nhưng điều hạnh phúc lớn nhất lại là được những người dân nơi đây và thợ mỏ yêu thích những bài hát của ông. Chia tay nhạc sỹ Lê Đăng Vệ, trong tôi vẫn vang những lời ca của bài hát “Quảng Ninh quê mình”, một trong rất nhiều bài hát của ông mà tôi yêu thích:

“Quảng Ninh quê tôi mênh mông sóng biển Hạ Long

Ra khơi cánh buồm đỏ thắm, bao mộng mơ những ngày còn thơ

Quảng Ninh quê tôi cao cao những tầng than đen

Hun hút những đường lò sâu

Suối than chảy trên bến cảng

Đất đẹp giàu nơi đó là quê tôi…”

Hạ Long, mùa Thu 2016

Bài viết khác