Chuyện với thợ đào lò chiều cuối năm
Thứ Bảy, ngày 27/01/2018

Trong không khí hối hả, gấp rút của những ngày cuối năm, cuộc trò chuyện vui vẻ và cởi mở với thợ lò Phân xưởng Đào lò 12/11, Công ty Xây dựng mỏ Hầm lò 1 tranh thủ trước khi bước vào ca 2 đã tạo một cảm giác thật ấm áp giữa thời tiết giá lạnh của mùa đông. Những câu chuyện không đầu không cuối nhưng qua đó bộc lộ nỗi niềm, tâm tư và cả sự lạc quan, vui vẻ của những người thợ đào lò về nghề, về cuộc sống…

Gặp hai thợ đào lò “kỳ cựu”

Dù ngoài trời mưa rét và lạnh giá nhưng không khí trong nhà giao ca của Phân xưởng Đào lò 12/11 thì đang “nóng” lên bởi sự khẩn trương, gấp rút khi phân công phần việc cho từng người, từng bộ phận sản xuất. Sau khi quán triệt tiến độ công việc và tinh thần đảm bảo công tác an toàn những ngày cuối năm, Quản đốc Ngô Bá Dũng nói, “giới thiệu với nhà báo, đây là hai thợ đào lò tiêu biểu của Phân xưởng, đã gắn bó lâu năm với nghề và có nhiều thành tích. Cứ trò chuyện với các anh ấy nhà báo sẽ hiểu hơn về thợ đào lò chúng tôi”.

Thợ lò Trịnh Xuân Hà

Hai cá nhân tiêu biểu đó là anh Trịnh Xuân Hà - Gương trưởng và anh Đỗ Văn Ba - Tổ trưởng Tổ đào lò, cả hai anh đều là thợ bậc 6/6. Sau những lời làm quen ban đầu, hai anh dần cởi mở trò chuyện. Anh Hà chia sẻ, quê anh ở Thanh Hóa. Theo lời giới thiệu của một người quen, anh thoát ly ra ngoài vùng mỏ làm việc. Ban đầu công việc xây dựng mỏ hoàn toàn mới mẻ đối với anh nhưng dần dần trở nên quen thuộc và gắn bó cũng đã 21 năm rồi. Hiện, anh đã có nhà riêng và cuộc sống gia đình ổn định. Còn anh Ba quê ở Hải Dương. Cơ duyên đến với nghề cũng rất tình cờ. Có ông anh bảo ra Quảng Ninh đi làm xây dựng mỏ, lúc ấy mới 18, đôi mươi nên hăng hái đi ngay. Ban đầu, anh còn nghĩ xây dựng mỏ chắc cũng như xây dựng nhà cửa bình thường. Anh Ba nhớ lại năm 2004 mới bắt đầu ra đất mỏ, “mình được đào tạo 3 tháng lý thuyết, 6 tháng thực tập xong được cho vào rừng làm, đào lò cho Than Dương Huy và ở luôn khu tập thể ở trong đó. Thế mà cũng gắn bó với Hầm lò 1 được 13 năm rồi đấy, nhanh thật”.

“Thợ đào lò có những khó khăn đặc thù như thế nào ạ?”. Trước câu hỏi của tôi, anh Hà chia sẻ, công việc của thợ đào lò là mở những đường lò để chuẩn bị sẵn diện cho khai thác than. Khó khăn thì nhiều lắm, nhất là gặp những diện khó như khu vực đất đá quá rắn hay khu vực đất đá mềm yếu dễ gây tụt đổ lò hoặc gặp khu vực nhiều nước quá... “Nói chung những diện đào lò của Hầm lò 1 chủ yếu là những diện điều kiện khó khăn, thường bên A không làm được mới thuê bên B như bọn anh đào. Vì vậy mà cũng phải khẳng định là tay nghề của thợ Hầm lò 1 chuyên nghiệp mới đáp ứng được yêu cầu”. Anh Hà kể, có thời điểm được phân công đào lò giếng nghiêng cho khu vực Khe Chàm 3, ngoài trời lạnh khoảng 10 độ mà gặp khu vực lò có nhiều nước, vào ca là nước dột từ trên nóc lò xuống làm ướt đẫm cả quần áo, nhưng các anh vẫn phải cố gắng làm việc trong điều kiện như thế cho đến hết cả ca.

Thợ lò Đỗ Văn Ba

Ít nói và chia sẻ về mình nhưng khi được hỏi về công việc, anh Ba cũng cởi mở hơn, “Công việc của thợ đào lò đặc thù vất vả, diện khai thác thường phải đi xa. Trước đây, điều kiện sinh hoạt, ăn ở của thợ đào lò khó khăn, chủ yếu ở nhà tạm. Nhưng những năm gần đây, lãnh đạo Công ty đã rất quan tâm đầu tư nên thợ Hầm lò 1 nay đã có nhà tập thể để ở, điều kiện sinh hoạt tốt hơn rất nhiều. Mình cũng đang ở tập thể với anh em đấy chứ”. 

Quản đốc Dũng tự hào khoe, cả anh Hà và Ba đều là những thợ lò tiêu biểu có ngày công và thu nhập cao của Phân xưởng, thường xuyên được Công ty gặp mặt tuyên dương hàng tháng, hàng quý. Như anh Hà có gia đình rồi còn được Công ty tạo điều kiện cho cả vợ con đi thăm quan nghỉ mát khi anh có thành tích tốt trong công việc.

“Mỏ xanh thì đến, ngói đỏ thì đi”

Cùng ngồi trò chuyện với chúng tôi có Chánh văn phòng Công ty Nguyễn Văn Bình - người trước đây có thời gian dài làm việc trực tiếp với các đường lò chia sẻ, kinh nghiệm của thợ đào lò là phải quan sát thật kỹ điều kiện địa chất, phán đoán những khu vực nào đất đá không ổn định để củng cố, đặc biệt là tuyệt đối tuân thủ theo đúng những quy tắc phải an toàn. Phương châm làm việc của thợ đào lò là “An toàn - Kỹ thuật - Tiến độ”, đảm bảo đào đến đâu phải được chắc chắn đến đấy, tránh phải làm lại sẽ rất tốn kém chi phí. “Nếu nhìn để so sánh đường lò do bên A đào và đường lò do thợ Hầm lò 1 đào thì dám chắc là đường lò của Hầm lò 1 sẽ đẹp hơn, chất lượng hơn” - anh Bình tự tin khẳng định. Rồi anh tiếp lời, “Có câu nói về công việc của những người thợ đào lò đó là “mỏ xanh thì đến, ngói đỏ thì đi”. Ý nói khi mỏ còn hoang sơ thì nhiệm vụ của người thợ đào lò là phải khai thông các đường lò, đến khi đường lò xây dựng xong xuôi thì lại bàn giao lại cho chủ đầu tư và chuyển sang đào lò ở khu vực khác”.

Câu chuyện trở nên sôi nổi hơn khi nhắc đến đề tài “lấy vợ”. Quản đốc Dũng vừa cười vừa chỉ tay sang anh Ba, “Thợ đào lò của Hầm lò 1 chú tâm công việc quá nên giờ đã 32 mà còn chưa lấy vợ đấy nhà báo ạ. Chứ như anh Hà đây lại may mắn ổn định gia đình sớm, giờ đã có hai con, lấy được vợ xinh gái ngay trong xã Dương Huy đây”. Anh Ba cười ngượng nghịu, “Quả thật thời gian của thợ lò cũng có hạn chế, ngoài giờ đi làm ca kíp thì thời gian còn lại chủ yếu dành thời gian nghỉ ngơi để tái tạo sức lao động, cơ hội giao lưu, tìm hiểu vì thế mà cũng ít hơn. Thêm nữa, thợ lò thường là những người thật thà, chất phác, đôi khi không khéo ăn nói. Như mình riêng khoản “tán gái” là kém lắm nên vì thế mà đến giờ đã tìm được một nửa của mình đâu”.

Thường những anh em đã gắn bó lâu năm với nghề đào lò đều rất tâm huyết, lúc nào cũng chăm chăm đi làm đủ công để có thu nhập ổn định. Những trường hợp bỏ việc chủ yếu là các thanh niên trẻ mới đi làm, không chịu được gian khổ, hay nản chí. Với những người gắn bó lâu năm như anh Hà, anh Ba thì hầu như không có ý định nghỉ việc. Ở Hầm lò 1, lãnh đạo Công ty cũng rất quan tâm và nỗ lực cải thiện điều kiện làm việc, ăn ở và đảm bảo thu nhập ổn định cho người lao động nên cũng “giữ chân” được đội ngũ thợ đào lò nhiều kinh nghiệm.

Những câu chuyện vui phải dừng lại bởi các anh đã đến giờ vào ca. Ai cũng có một tâm trạng phấn khởi bởi tháng này là “tháng củ mật”, anh em trong Phân xưởng đều hăng hái, chăm chỉ đi làm, phấn đấu đạt năng suất, ngày công cao để còn lấy tiền tiêu tết. Hy vọng rằng sự tâm huyết và gắn bó với nghề của những thợ đào lò Hầm lò 1 sẽ được đền đáp xứng đáng bằng một cái tết đủ đầy và tràn ngập niềm vui đang đến rất gần...