+300 & chuyện trực Tết bên tháp khoan
Thứ Bảy, ngày 27/01/2018

Cẩm Phả, một ngày giữa đông, gió mùa đông bắc tăng cường, trời mưa phùn, trên chiếc xe bán tải, cùng Chủ tịch Công đoàn Công ty CP Địa chất mỏ Đào Minh Tuân, anh chị em phóng viên Tạp chí TKV lại được lên với những người thợ địa chất mà chắc hẳn lúc này đang làm việc trong gió rét căm căm.

Ở đỉnh +300, trên khai trường của Than Khe Chàm, Tổ khoan số 1 và Tổ khoan số 19 đang cần mẫn khoan sâu vào lòng đất. Đọng lại trong tôi sâu sắc nhất chính là câu chuyện các anh trực Tết và đón giao thừa bên tháp khoan.

Sâu thẳm là nỗi nhớ nhà da diết

Tôi đặc biệt ấn tượng với khuôn mặt hiền hậu, ánh mắt có chút gì đó đượm buồn của Nguyễn Văn Trường, vậy nên tôi mạnh dạn xin phép Tổ trưởng Tổ khoan số 1 cho anh nghỉ giải lao ít phút để trò chuyện. Tôi muốn lắng nghe anh chia sẻ về những kỷ niệm của anh khi trực Tết, đón giao thừa bên tháp khoan bởi lúc này đây cũng đã là những ngày cuối cùng của năm cũ, Xuân mới đang gần kề. 

Lắng lại ít phút trước câu hỏi của tôi, anh bùi ngùi bộc bạch, gần 8 năm làm việc ở Công ty Địa chất mỏ thì có 3 năm là anh cùng anh em đón giao thừa bên tháp khoan. Trong đó có hai lần anh nhớ nhất - đó là lần đầu tiên năm 2013 và lần gần đây nhất năm 2016. Nói về lần trực tết đầu tiên ấy, anh bảo, không biết các anh, các chú thợ khoan làm việc lâu năm ở Công ty, đã có thâm niên ăn Tết trên công trường có quen hơn không, chứ những người lần đầu ăn Tết xa nhà như anh có lẽ mới thấm thía hết cảm giác sâu thẳm là nỗi nhớ nhà da diết, nhớ người thân đến cồn cào, nhớ bếp than hồng, nhớ nồi bánh chưng, nhớ đêm giao thừa cùng gia đình đi hái lộc, xông nhà…

“Đêm giao thừa năm ngoái cũng vậy!” - và anh Trường kể, thời điểm cận Tết năm 2016, Tổ chúng tôi đang khoan ở lỗ khoan Tràng Bạch 240 với độ sâu 780m, do điều kiện thi công của lỗ khoan rất khó khăn vì vấn đề địa tầng, mất nước nên buộc chúng tôi phải làm thông Tết để bảo vệ lỗ khoan và tiếp tục thi công khoan cho đảm bảo tiến độ. Đêm giao thừa hôm ấy, chúng tôi có 4 anh em nhưng mỗi người một quê, người ở Phú Thọ, người thì Thái Bình, Hải Dương và tôi quê Thanh Hoá. Từ chiều ngày 30, dù ở công trường xa xôi, chúng tôi vẫn chuẩn bị đồ lễ đơn giản thôi nhưng vẫn đầy đủ xôi gà, bánh chưng, trái cây… đặt lên bàn thờ nhỏ ở lán. Anh em cho máy tạm dừng nghỉ, cùng ngồi bên nhau trong bữa tất niên cũng có bia, có đồ nhắm và “chém gió” đủ thứ chuyện. Tiếng cốc cạch nhau leng keng, tiếng bật cười vui vẻ nhưng dường như vẫn không thể khoả lấp được nỗi buồn, nỗi nhớ đang xâm chiếm đầy ắp trong tâm trí mỗi người. Người gọi điện cho bố mẹ, người gọi cho vợ con, còn em ít tuổi nhất trong bốn anh em thì gọi về “buôn” với người yêu hàng tiếng đồng hồ. Câu chuyện hào hứng, vui vẻ là thế, vậy mà khi ngắt máy, ai cũng rơm rớm nước mắt.

Khi đồng hồ đã điểm 0h00 phút, các anh cùng thắp nén hương lên bàn thờ. Anh Trường bảo, anh em cũng chỉ biết mong gì thì cầu nấy chứ không biết khấn có bài có bản gì cả. Khoảnh khắc bước sang những thời khắc đầu tiên của năm mới đầy thiêng liêng, nghe đài tả không khí Tết trên khắp mọi miền tổ quốc, nghe tiếng pháo hoa nổ râm ran khắp mọi nơi, trong mưa xuân bay bay, từ trên moong cao nhìn xa xa xuống dưới phố, anh em chúng tôi ai cũng xao xuyến bồi hồi, nghẹn lòng đến khó tả. “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành” - sau đó các anh cũng chọn giờ đẹp để vận hành máy, khoan khai xuân. Ngày mùng 1, mùng 2 Tết, công việc của các anh gần như trở lại bình thường, khoan trường đã rộn ràng hơn bởi tiếng máy, tiếng người. May mắn thay đến ngày mùng 4 Tết, lỗ khoan của các anh kết thúc đảm bảo chất lượng và theo đúng tiến độ. Những anh em ở lại trực Tết không chỉ vui bởi họ đã hoàn thành xuất sắc công việc mà còn phấn khởi hơn khi ngay sau đó, anh em được nghỉ bù gần một tuần để về quây quần với gia đình.

Cũng có cây quất, cành đào…

Chỉ cách Tổ khoan số 1 không xa, cũng ở mức +300 trên khai trường của Than Khe Chàm là Tổ khoan số 19 đang đảm nhận thi công lỗ khoan cơ giới hoá 160. Gặp tổ trưởng Dương Thanh Hiệp, tôi tay bắt mặt mừng bởi đã quen anh từ lâu vì được gặp anh nhiều lần ở các hội nghị tuyên dương tổ đội đạt năng suất kỷ lục của Tập đoàn. Anh cho biết, lỗ khoan tổ anh đang thực hiện có độ sâu 955m, bắt đầu triển khai từ cuối tháng 10 năm nay. Mặc dù đây cũng là một trong những lỗ khoan khá “hóc búa” vì khoan xiên, địa hình thi công phức tạp, hiểm trở, độ dốc đất đá lớn… nhưng anh tự tin nói với chúng tôi rằng, anh cùng anh em trong Tổ bằng kinh nghiệm, nhiệt huyết sẽ nỗ lực phấn đấu “về đích” trọn vẹn, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

 - Anh làm việc lâu năm như vậy ở Công ty Địa chất mỏ, chắc cũng có nhiều lần trực Tết trên công trường?

- 24 năm công tác ở Công ty Địa chất mỏ, gần như cả cuộc đời gắn bó với nghề khoan địa chất, điểm lại cũng có rất nhiều năm tôi cùng anh em trực Tết bên tháp khoan. Mặc dù gia đình tôi ở Cẩm Phả nhưng hơn chục năm nay làm tổ trưởng, với những lỗ khoan anh em phải trực thông Tết, tôi đều ở cùng anh em đến chiều tối 30 mới về nhà và sáng tinh mơ mùng 1 lại lên tổ khoan sớm.

- Những năm anh em trong Tổ phải ở lại trực Tết, Tổ trưởng cho các tổ viên ăn Tết có “to” không? - tôi cười vui hỏi anh.

- Điều kiện trên khoan trường thì chắc nhà báo biết rồi đấy, do đặc thù công việc nên điều kiện sinh hoạt thiếu thốn đủ thứ. Cũng chính vì vậy mà những năm Tổ tôi phải cử anh em thay phiên trực Tết thì với vai trò là tổ trưởng, tôi cũng cố gắng hết sức để lo chu đáo nhất cho anh em, Tết "to" thì không dám nói nhưng chắc chắn là ấm cúng. Có năm, lỗ khoan ở xa nhưng tôi vẫn mang cây quất, cành đào lên tận lán cho anh em đón Tết, năm nay tôi còn dự định làm lịch Tết có tên của Tổ tặng cho mọi người mang về quê, tôi chỉ mong nhà mình đón Tết thế nào thì trên lán trại của anh em địa chất chúng tôi cũng có như thế. Sáng mùng 1, có mặt ở tổ khoan sớm, tôi lần lượt lì xì cho anh em, số tiền không nhiều đâu, chủ yếu lấy may là chính nhưng năm nào tôi cũng phải để cẩn thận vào những bao lì xì đỏ. Trong mấy ngày Tết, anh em cũng tổ chức ăn tươi tươi hơn một chút cho phấn khởi nhà báo ạ.

Trao túi quà có chè, có thuốc... cho anh em tổ khoan, người đồng hành cùng chúng tôi trong suốt chuyến đi - Chủ tịch Công đoàn Công ty Đào Minh Tuân chia sẻ thêm, vào mỗi dịp nghỉ Tết cổ truyền, Công ty Địa chất mỏ đều duy trì thành lập một Ban trực Tết. Ngoài đảm bảo tất cả các chế độ khuyến khích cho thợ khoan ở lại trực Tết theo quy định, Ban trực Tết luôn đặc biệt lưu ý chuẩn bị mọi vật tư, thiết bị đầy đủ để anh em làm đảm bảo trong dịp Tết. Và, đã thành thông lệ, năm nào Ban trực Tết Công ty cũng trực tiếp lên các tổ khoan chúc Tết động viên anh em vào những ngày đầu tiên của năm mới.

Vậy là trên những tháp khoan, có không ít những người thợ đến từ khắp mọi miền quê khác nhau trên dải đất hình chữ S của Tổ quốc. Mỗi người sẽ có một nỗi nhớ riêng, một phong tục văn hóa đặc thù và chắc chắn tâm lý ai cũng muốn về đoàn tụ gia đình trong ngày Tết. Nhưng họ vẫn âm thầm ở lại trực Tết trên khai trường. Đáng quý, đáng trân trọng thay bởi đó không chỉ vì trách nhiệm công việc, cuộc sống mưu sinh mà quan trọng họ đã biết hy sinh cái tôi của mình để cùng hướng về một mục tiêu chung là hoàn thành tốt công việc được giao cũng đồng thời là làm tròn nhiệm vụ của những người “lính trinh sát” tiên phong, không quản ngại khó khăn, vất vả đi tìm kiếm nguồn tài nguyên cho đất nước.

Và, có lẽ cũng bởi vậy, mỗi lần chia tay những người thợ địa chất, anh chị em phóng viên Tạp chí TKV chúng tôi, những người cùng trong mái nhà chung Than - Khoáng sản không khỏi nặng trĩu lòng…